تحقیق دانش آموزی[نکاتی چند در مورد ویژگی ها]

همانگونه که در چند پست قبلی اشاره کرده بودم گزارش مرحله به مرجله انجام تحقیق برخی از دانش آموزان را در اینجا قرار دهم. دانش آموزان موضوعات خودشان را انتخاب نموده اند و مساله شان هم مطرح کرده اند و در ارتباط با موضوع هم اطلاعات قابل قبولی جمع آوری نموده اند. گزارش مراحل انجام یافته در صورت آماده شدن در این وبلاگ درج می شود. نکته ای که در این مدت حس کرده ام این بوده که دانش آموزان هیچ وقت، درست، دقیق و واقعی انجام یک تحقیق را تجربه نکرده اند و آنان در ابتدا فکر می کردند تحقیقی که بر عهده شان گذاشته ام، به راحتی از دست آن خلاص می شوند در صورتی که هر چه به آنان بازخورد بیشتری می دهم مساله در نظر آنها عمیق تر دیده می شود و توجه شان به جدی بودن کارشان بیشتر می گردد. آنان در آغاز یادگیری یک روشی هستند که قرار بوده سالها قبل با این روش بطور ملموس آشنا شوند اما هیچ وقت آن را جدی نگرفته اند. توصیه ام به همکاران این است به دانش آموزانشان در انجام درست و دقیق تحقیق کمک کنند فرقی نمی کند که چه قدر انجام تحقیقشان طول خواهد کشید. هدف مهم این است برای دانش آموزان راه یادگیری علم را بیاموزیم. در ادامه مطلب می توانید در مورد برخی ویژگی های تحقیق دانش آموزی نکاتی را مطالعه نمایید.


ویژگی های تحقیق دانش آموزی

مهم ترین ویژگی تحقیقی که توسط دانش آموزدوره ابتدایی و راهنمایی انجام می گیرد، ساده و کودکانه بودن آن است. باید در نظر داشته باشیم. تحقیقی که دانش آموزان دوره ابتدایی یا راهنمایی انجام می دهند، به هیچ عنوان قابل مقایسه با پژوهش های دانشگاهی نیست. معلمان باید در پروژه ها و پژوهش هایی که برای دانش آموزان خود در نظر می گیرند ، به این نکته مهم توجه کنندکه این پروژه توسط دانش آموزان دبستانی و راهنمایی انجام خواهد شد و هدف از این کار ، تعمیق یادگیری، دوری از حافظه پروری ،مکاشفه شخصی و لذتی است که می خواهیم بچه ها خود به آن دست یابد.

ویژگی های مهم یک تحقیق دانش آموزی که لازم است معلمان در ارائه پروژه به دانش آموز خود مد نظر قرار دهند ، به قرار زیر است:

1- موضوعی که برای پژوهش توسط دانش آموز ان ارائه می شود باید بسیار ساده باشد.

2- اگر قرار است به صورت کتابخانه ای و با بهره گیری از منابع مکتوب انجام شود ، تاکید لازم به عمل آید تا ضمن جلوگیری از رونویسی محض و کامل از روی منابع ،دانش آموزان تنها در صفحات محدود(2الی 3 صفحه ) به پاسخ دادن به نکته ها و پرسش هایی که در باره موضوع پژوهش طرح شده ، اکتفا کنند.

3- معلمان ، با ارائه روش هایی جهت انجام پژوهش ، برای تحقیق میدانی و پای گذاردن دانش آموزان در جامعه تاکید کنند.

4- معلمان، به عنوان راهنمای تحقیق، دانش آموزان را به سمت و سویی هدایت کنند که در متن مکتوب پژوهش و نیز ارائه شفاهی و قرائت آن در کلاس های درس ، از واژگان ساده و در حد سن و مقتضیات روان شناختی خود استفاده کنند.

5- به پژوهش هایی که به نوعی آمارگیری ساده ای را در خود نهفته دارند ، اهمیت داده شود.

6-به انجام پژوهش هایی باموضوعاتی که مشکلات روز، عینی و قابل لمس دانش آموزان را مطرح می کنند، توجه شود . مانند: آلودگی هوا و محیط زیست، مشکلات دوران بلوغ و..........

7- معلمان باید در نظر داشته باشند ممکن است برخی از پژوهشها شخصاً توسط دانش آموزان انجام نشده و به طور مشخص، محتوای علمی آنها با روحیه، سن ، اطلاعات و توانایی های دانش آموزان همخوانی نداشته باشد. در این گونه موارد، لازم است قبل از انجام تحقیق، در مرحله انتخاب موضوع و یا پس از اتمام پژوهش و ارائه آن، مقابله علمی با این قبیل فراگیران به عمل آید و به دانش آموزان گفته شود که انجام ناقص یک پژوهش توسط خود آنها، بهتر از انجام کامل تحقیق توسط دیگران است .

8- معلمان به دست ورزی های انجام شده در تدوین تحقیق توسط شخص دانش آموز بها و ارزش بیشتر قائل شوند (طراحی جلد، نقاشی روی جلد تحقیق و حاشیه های اوراق، کاردستی ضمیمه پژوهش، کارتها، نمودارها و..) واز پدران و مادران دانش آموزان مؤکداً بخواهند از انجام اصل تحقیق و نیز فعالیتهای جنبی پژوهش فرزندان خود خودداری کنند و اجازه دهند رشد فکری، عاطفی و بدنی فرزندان آنها متوازن و منطقی انجام پذیرد. البته عدم اختصاص نمره به این قبیل کارها و ارزشگذاری واقعی به کارها و پژوهش هایی که علیرغم ضعیف و نا مناسب بودن از لحاظ ظاهر و محتوا، مشخص است که شخصا" توسط کودکان و نوجوانان انجام پذیرفته، می توان در تعدیل این رویه که هم اکنون به شدت جاری و ساری است، موثر باشد.

9- معلمان می توانند از پرسش ها و نکات حل نشده ای که در انتهای هر یک از پژوهش های دانش آموزان به آنها اشاره شده است، به عنوان دستمایه ای جهت پژوهش های بعدی استفاده کنند. این امر، تمرینی است برای پژوهشگران در آینده و پاسخگویی به شبهات پرسش های دیگر پژوهشگران.

10- معلمان باید ترتیبی اتخاذ کنند تا شیوه های متنوعی از پژوهش دانش آموزی به غیر از انجام تحقیق به صورت مکتوب و کتابخانه ای به فراگیران معرفی شود[بطور مثال از نوع پژوهش های آزمایشی] تا آنها به فراخور توان، علاقه و امکانات شخصی و خانوادگی خود یکی از آنها را به عنوان شیوه پژوهش انتخاب و تحقیق خود را بر اساس شیوه مذکور به انجام رسانند.  

 

  
نویسنده : علی یوسفی ; ساعت ۱:٠٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱٢/۱٢